Bezoek minister VRO aan ESPEQ en Talland College

Minister metselt een steen en zaagt een plankje in Heerhugowaard. Tekort aan leerwerkplekken dreigt voor studenten die hard nodig zijn ’voor de toekomst van Nederland’

’Voor de toekomst van Nederland zijn jullie heel hard nodig’, die boodschap had minister Elanor Boekholt-O’Sullivan maandagochtend bij de start van het schooljaar voor de studenten van de bouwopleidingen van ESPEQ en het Talland College in Heerhugowaard.

De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening staat voor een grote opgave. De overheid heeft immers als doel om circa 100.000 nieuwe woningen per jaar te bouwen. Een mooi streven, maar dit aantal wordt al heel lang niet gehaald. En daarvoor zijn veel oorzaken aan te wijzen. Denk alleen maar aan de stikstofproblematiek of de netcongestie. Belangrijk is ook dat er voldoende mensen in de bouw willen en kunnen werken. De sector, zowel de bedrijven als de opleidingen, doet er alles aan om het imago te verbeteren. En dit lijkt vruchten af te werpen. Directeur Robert Bloemraad van ESPEQ gaf in zijn presentatie aan de minister aan dat het aantal studenten bij ESPEQ en het Talland College de afgelopen jaren is toegenomen van 400 naar 600. En ook de andere techniekopleidingen in Heerhugowaard, die een samenwerkingsverband hebben met het Talland College, laten een stijgende trend zien.

Leerwerkplek

Volgens Bloemraad doemt er echter een ander probleem op, en dat is dat het steeds moeilijker wordt om de studenten, die een zogenoemd bbltraject (beroepsbegeleidende leerweg) volgen, een leerwerkplek te bezorgen bij een bouwbedrijf, waardoor ze vier dagen in de week kunnen werken en een dag naar school kunnen gaan.

,,Vorig jaar hebben we voor het eerst gevoeld dat er een tekort aan leerwerkplekken is. Dat is gek, omdat er een personeelstekort is in de bouw, maar voor die bedrijven is niet altijd een student de kortetermijnoplossing. Er staat immers niet altijd een leermeester klaar om studenten te begeleiden. En voor zo’n bedrijf kost het natuurlijk geld om te investeren in zo’n jongen. Dit jaar hebben we een instroom van 250 man. De eerste 150 studenten plaatsen, is geen probleem, maar daarna wordt het heel hard werken om alle jongeren geplaatst te krijgen. Vorig jaar hadden we er in de kerstvakantie nog een stuk of tien die niet geplaatst waren.’’

In dat geval moeten de studenten in de werkplaatsen bij ESPEQ zelf ervaring opdoen. De minister werd rondgeleid langs de werkplaatsen waar kozijnen werden getimmerd en gezaagd, muurtjes werden gemetseld en behangers en schilders aan de slag zijn. En ook de ’werkplaats die nooit af is’ werd bezocht. Zelf mocht ze ook een steen metselen en een plankje zagen, wat haar goed afging.

Klein bouwbedrijf

Ook vroeg ze de studenten naar hun persoonlijke ambitie om in de bouw aan de slag te gaan. Een van hen is Ben (17), die deze zomer is begonnen. Hij hoopt binnen enkele weken aan de slag te kunnen bij een bouwbedrijf. ,,Het bevalt heel goed. Ik wilde altijd al iets met mijn handen doen. Ik zou graag bij een klein bouwbedrijf willen werken. Huizen bouwen en renoveren.’’ Een leerwerkplek heeft hij nog niet. ,,Maar dat zal vast goed komen.’’

Julia Schut (18) uit Langedijk is als vrouw nog duidelijk in de minderheid bij ESPEQ. Ze koos onlangs voor de bouwopleiding nadat ze eerst meubelmaken heeft gedaan. ,,Ik wil niet de hele tijd in een werkplaats werken.’’

Ze is voor de bouwvak begonnen met de opleiding en hoort binnen enkele weken of ze al plaatsbaar is bij een bedrijf. ,,Ik leer hier best veel, dus misschien is het beter om hier nog wat langer te blijven.’’ Uiteindelijk wil ze graag mooie huizen bouwen. ,,Geen grote flats, maar bijvoorbeeld mooie villa’s.’’

Bestuurder Marilene Streefland van het Talland College vond het belangrijk dat de minister op bezoek was. ,,Ze laat hiermee zien hoe belangrijk zij het vindt dat het mbo vakmensen opleidt, maar dat de woningbouwopgave ook een opleidingsopgave is.’’

Ze wil benadrukken dat studenten die voor de bouw kiezen, een goede kans hebben op een hele succesvolle loopbaan. ,,En je verdient meteen al een leuk salaris.’’

Voor een klas met jongens die al een of twee jaar in de bouw werken, sprak de minister haar
waardering uit voor de jongeren die hun bijdrage zullen leveren om het tekort aan huizen op te lossen. ,,Ik denk dat wat jullie moeten doen niet makkelijk is en ook de omstandigheden waaronder jullie moeten werken zijn niet altijd makkelijk.’’

Talentstrategie

Volgens Bloemraad zal het tekort aan leerwerkplekken vooral door de branche zelf moeten worden opgelost. Maar zou het wel helpen als er een oplossing komt voor zaken als de stikstofproblematiek en netcongestie, waardoor bouwbedrijven meer vertrouwen hebben om te investeren. De minister op haar beurt gaf aan dat het kabinet een talentstrategie heeft, waarbij er ook aandacht is voor de bouw. ,,We gaan met het onderwijs in gesprek over wat het nodig heeft en met de bouw over leerwerkplekken.’’

Op de vraag of de ambitie van 100.000 per jaar haalbaar is, gaf Boekholt-O’Sullivan aan dat
het haar vooral gaat om de mensen achter de cijfers. We moeten alles op alles zetten om de wachtlijsten zo klein mogelijk te maken. We willen die cijfers zien te halen en ik wil elke dag mijn bed uit komen om mijn bijdrage te leveren aan het bouwen van zoveel mogelijk woningen.’’